Zware benen, zwelling, pijn, nachtelijke krampen… deze herkenbare klachten treffeb veel Belgen, maar worden nog te vaak genegeerd. Nochtans kunnen ze een symptoom zijn van chronische veneuze insu6iciëntie (CVI), ook wel ‘de ziekte van zware benen’ genoemd: een progressieve aandoening die een grote impact heeft op de levenskwaliteit en tot ernstige complicaties kan leiden als ze niet tijdig wordt behandeld.

In België toont een studie bij meer dan 6.000 personen1 aan dat méér dan 7 op de 10 Belgen klinische tekenen van CVI vertonen, terwijl minder dan de helft daadwerkelijk wordt gediagnosticeerd. Het gevolg: veel patiënten raadplegen hun arts te laat, waardoor de ziekte zich verder kan ontwikkelen.

Reizen, vooral met het vliegtuig, de trein of de auto en tijdens warme zomerperiodes, kunnen deze symptomen bovendien verergeren bij mensen die al getroffen zijn. Langdurig stilzitten vertraagt de bloedcirculatie, terwijl schommelingen in druk en temperatuur in het vliegtuig de veneuze klachten kunnen versterken, wat leidt tot een sterker gevoel van zware benen, zwelling en pijn.

De juiste reflexen vóór en tijdens een lange reis

Voor een lange reis wordt aangeraden dat mensen met veneuze klachten hun arts raadplegen, vooral als er al symptomen aanwezig zijn zoals zware of pijnlijke benen. Een preventieve behandeling kan worden overwogen. Ook de keuze van kleding speelt een belangrijke rol: het is aan te raden om losse, comfortabele kledij te dragen die de bloedcirculatie niet belemmert en strakke kleding te vermijden.

Het dragen van compressiekousen kan in bepaalde gevallen eveneens worden aanbevolen, met name bij langeafstandsvluchten of lange trein- of autoritten bij risicopersonen, om de veneuze terugstroom tijdens de reis te ondersteunen.

Tijdens de reis is het essentieel om langdurige immobiliteit te beperken. Regelmatig bewegen, buig- en strekbewegingen van de enkels uitvoeren en, indien mogelijk, rechtstaan en in het gangpad wandelen, helpen om de bloedcirculatie te stimuleren. Het is ook aan te raden om de benen niet te kruisen en het gebruik van slaapmiddelen te beperken, omdat die langdurige immobiliteit bevorderen.

Hydratatie is eveneens cruciaal: in een vliegtuig kan de cabinedruk namelijk leiden tot uitdroging. Het is daarom aanbevolen om regelmatig water te drinken gedurende de hele vlucht. Tot slot kan het masseren van de benen van onder naar boven helpen om de veneuze circulatie te activeren.

Deze aanbevelingen gelden ook voor langdurige verplaatsingen met de auto of trein.

Een nog te vaak gebanaliseerde aandoening

In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, beperkt CVI zich niet tot zichtbare spataders. Het uit zich vaak door vage symptomen zoals een zwaar gevoel, pijn of ongemak aan het einde van de dag. De aandoening treft vooral bepaalde groepen, zoals vrouwen, mensen met overgewicht, ouderen of beroepen waarbij men langdurig staat of zit.

“Het is een misvatting om chronische veneuze insu2iciëntie als een eenvoudig cosmetisch probleem te beschouwen. Het is een chronische pathologie met een progressief verloop als het niet behandeld wordt. Het verdient daarom aandacht zodra de eerste tekenen zich voordoen. Ernstige complicaties, zoals flebitis of longembolie, zijn gelukkig zeldzaam maar kunnen levensbedreigend zijn. Het is belangrijk om onderscheid te maken tussen verschillende stadia. Er zijn ook vroege symptomen die niet dezelfde impact op de gezondheid hebben, maar die je niet mag verwaarlozen”, waarschuwt fleboloog prof. dr. Sarah Thomis.

Misvattingen

Ondanks de hoge prevalentie blijft CVI omgeven door tal van misvattingen. Het wordt nog vaak gezien als een esthetisch probleem of als onschuldig wanneer er geen pijn is. Nochtans kan de aandoening zich verder ontwikkelen en al voorkomen vanaf de leeftijd van 30 of 40 jaar, of zelfs vroeger. Ze treft zowel mannen als vrouwen, al worden vrouwen vaker in een vroeg stadium gediagnosticeerd.

Online test

Een gratis test is beschikbaar via Legsfirst.be. In enkele minuten kan iedereen zijn risiconiveau inschatten en nagaan of het aangewezen is om een arts te raadplegen.

“Patiënten raadplegen ons nog steeds te laat. We moeten hen dringend betere informatie geven: er bestaan eenvoudige oplossingen om de progressie van de ziekte te vertragen”, besluit prof. dr. Thomis.